دانشمندان دانشگاه نیو ساوث ولز به منظور یافتن بهترین موقعیت رصد ستاره ها در قطب جنوب موفق به یافتن شفاف ترین قسمت آسمان شدند.

شفاف ترین قسمت آسمان برای انجام مطالعات اخترشناسی کشف شد. محققان دانشگاه نیو ساوث ولز استرالیا در تلاش برای یافتن پاکترین قسمت آسمان در فلات جنوبگان از رصد ترکیبی ماهواره ها و ایستگاه های زمینی استفاده کرده و عوامل مختلفی را که بر دید تلسکوپکها تاثیر منفی دارند از قبیل بخار آب، سرعت باد و اختلالات اتمسفری را مورد ارزیابی قرار دادند.

محققان با توجه به نتایج دریافتند در قسمتهایی از سیاره زمین که با صفحات یخی پوشانده شده اند لایه هوای نزدیک به فلات سردتر از لایه های بالایی هوا بوده و این پدیده لایه ای معکوس به وجود می آورد که در کنار بادهای قدرتمند محلی اغتشاشات جدی را برای دید تلسکوپها به وجود می آورد.

تحلیلهای محققان نشان می دهد که لایه وارونه تنها 20 متر ضخامت داشته و در صورتی که بتوان تلسکوپی را بر فراز آن قرار داد کمترین میزان اختلال دید در برابر میدان دید تلسکوپ قرار خواهد گرفت.

چنین موقعیتی می تواند برای بهبود مطالعه تولد ستاره ها بسیار موثر باشد زیرا به صورت عادی بخار آب موجود در اتمسفر نشانه های تابشی ابرهای مولکولی در مناطق شکل گیری ستاره ها در کهکشان راه شیری را فیلتر می کنند اما هوای جاری بر فراز لایه وارونه به اندازه ای خشک است که امکان مشاهده محدوده ستاره های تازه متولد شده نیز وجود خواهد داشت.

در حال حاضر منطقه ای که ارتفاع مناسب را برای نصب تلسکوپ در قسمت شقاف آسمان دارد منطقه Dome A نام دارد که چینی ها ایستگاه تابستانه ای را به همراه تلسکوپی روباتیک در آن نصب کرده اند. با این حال منطقه ای دیگر در 150 کیلومتری جنوب غرب این محدوده وجود دارد که دانشمندان پس از اندازه گیری های مورد نیاز به بررسی امکان احداث رصد خانه در آن منطقه خواهند پرداخت.

با این همه زندگی تلسکوپها در فلات جنوبگان با مشکلات جدی مواجه است. از جمله این مشکلات احتمال یخ زدن شیشه ها و عدسی های تلسکوپها است که کنترل و جلوگیری از یخ زدگی آنها امری بسیار مشکل خواهد بود.

محققان معتقدند برای مطالعه آسمان در منطقه ای به سردی قطب جنوب باید از تلسکوپهایی چند منظوره با خصوصیت تلسکوپهای فضایی استفاده کرد زیرا این تلسکوپها در برابر تغییرات شدید حرارت محیط از مقاومت بالایی برخوردارند.

_مهر